2

De Gut Tasting

Ondanks Corona hadden wij een paar weken terug het geluk dat wij tijdens het Juiciety festival een proeverij mochten organiseren. Een proeverij die nu - tijdens corona - juist erg waardevol is: darmmicroben kunnen namelijk ons immuunsysteem trainen. En laat dat sterke immuunsysteem nou precies zijn wat we nodig hebben om goed opgewassen te zijn tegen corona! In deze blogpost schrijven we waar we tijdens ons diner over hebben gesproken.


Microben

Goed, de proeverij dus. Het hoofdingredient: microben. Simpel gezegd: microben zijn het kleine, onzichtbare leven in en om ons heen. De bacteriën, schimmels (waaronder gisten) maar ook virussen. Ze zijn overal te vinden, in de lucht, op je huid, op je voedsel en ook in je lichaam, zoals in je darmen. We horen vaak over schadelijke microben, vooral nu met corona. We lezen dat ze ons ziek kunnen maken, ze onze melk verzuren of fruit doet rotten.


Maar, eigenlijk zijn er vooral heel veel microben die ons helpen, ons eten gezonder en smaakvoller maken, en die we zelfs nodig hebben om te overleven. Ze doen vanalles voor ons!  Wist je dat ze voedingsstoffen halen uit eten die wij er zelf niet uit krijgen? Dit doen ze met een speciaal soort gereedschap: enzymen. hiermee maken ze vitamines zodat wij ze in ons lichaam kunnen opnemen. Ze koken eigenlijk een beetje voor ons. Dit doen ze ook in onze darmen, waar heel veel microben leven. Eigenlijk eten we samen met hun: wij geven hun eten, zij ons voedingsstoffen.


Zoals bij het diner geproefd kon worden: microben veranderen ons eten. Goedschiks (melk transformeert naar yoghurt), of kwaadschiks: rotte melk. Naast ons eten kunnen microben zelfs ons persoonlijk veranderen? Ze hebben namelijk een effect op onze gevoelens, gedachten en soms zelfs ons gedrag. Hoe werkt dit?  Microben communiceren met ons brein met hormonen en geluksstofjes. Wat ze communiceren, dat hangt af van wat wij eten. 


Diverse samenleving

Eigenlijk hebben we in onze darmen een samenleving met allerlei verschillende culturen. Diversiteit is daarbij het belangrijkste. Als je divers en vezelrijk eet - groenten, fruit en noten bijvoorbeeld - en je niet teveel (bewerkte) suikers eet, dan voedt je verschillende microben en ontwikkel je een multiculturele darm samenleving. De diversiteit zorgt voor balans, en is fundamenteel voor je gezondheid.


En: de samenleving in je darmen kun je voor een groot gedeelte zelf inrichten. Jíj́ bepaalt wie er in je darmen woont. Eet je producten die de 'good guys' lekker vinden - zoals groenten en fruit - dan zullen die de overhand hebben. Maar, voer je alleen de slechte microben zoals Candida, dan zullen zij herrie schoppen. Als je suikerliefhebbende microben voedt dan kunnen zij je brein verleiden om nog meer suiker te eten en nemen zij de ruimte om de andere culturen te overmeesteren. Het effect: de diversiteit neemt af en je kunt slecht in je vel komen te zitten.


Aan de andere kant, negeer je hun signalen - de cravings - en kies je er bewust voor geen suiker te eten, dan honger je ze letterlijk uit, verminderen ze in aantallen en gaan de cravings uiteindelijk zelf weg!


Microben en het brein

Microben kunnen bellen met je brein via een zenuw genaamd de gut-brain-ax (brein-buik as). En, daardoor kunnen microben ook je gemoedstoestand beïnvloeden. Zijn er bijvoorbeeld teveel Candida gisten, dan produceren ze gifstoffen: hierdoor neemt je concentratie af, wordt je mistig in je hoofd en kun je meer gaan piekeren. Zo maakt suiker je niet alleen ongezond, maar mogelijk zelfs ongelukkig.


Aan de andere kant, als we gezond eten voelen we ons energiek, vrolijk en positief. Kortom, wat je er in stopt krijg je terug. Nu, in de vorm van hoe je je voelt. En later: in de vorm van je gezondheid. Gezond eten voedt de bacteriën die jij nodig hebt. Welke dit zijn, dat verschilt per persoon. Dit betekent dat er dus niet 1 wonderdieet is; er is niet één beste soort multiculturele samenleving. We weten daarnaast ook nog lang niet welke microben er allemaal te vinden zijn in onze darmen. Wel wordt het steeds duidelijker dat er belangrijke spelers zijn. Net zoals in elke samenleving zijn er een paar beroepen die essentieel zijn; dokters en verplegers, bakkers, schoonmakers, leraren etc.


Pre-, pro- en antibiotica

Zoals we al zeiden, je hebt zelf een effect op je darmmicroben. Er zijn 3 manieren waarmee je met je dieet de cultuur in je gut kan vormen. Allereerst is er prebiotisch eten. Dit is het eten 'voor het leven', ofwel de voedingsmiddelen waarmee je je goede darmmicroben voedt. Het toverwoord is hier: divers. Eet veel verschillende soorten groenten, fruit, granen, zaden en noten. Af en toe wat vlees, vis, zuivel en eieren is geen probleem, maar zorg dat deze van goede (biologische) kwaliteit zijn.


Dan is er ook probiotica: dit is niet het eten voor de microben, maar microben zelf. Er zijn (vaak gefermenteerde) voedingsmiddelen - zoals kimchi, yoghurt, zuurkool - waar levende microben in zitten. Door probiotica te eten introduceer je aan je darmcultuur nieuwkomers die de goede microben kunnen helpen.


Tot slot zijn er de antibiotica: de dingen die we tot ons nemen en tegen het leven zijn. Als je antibiotica slikt, dan is dat voor je darmculturen alsof er een atoombom valt. Alles waar je zo hard aan hebt gewerkt wordt uitgeroeid en al het leven sterft uit. Het is dan ook erg belangrijk om pre- en probiotica tot je te nemen als je (om medische redenen) antibiotica gebruikt.